Niet elke plant heeft evenveel water nodig
Stel je voor: je zet een cactus in de Nederlandse tuingrond. Niet in een potje binnen, gewoon buiten, in de volle grond. Eén regenbui, en die cactus trekt het al niet meer.
Waarom hetzelfde water twee planten totaal anders raakt
Een cactus gedijt in woestijngrond. Zandgrond waar af en toe water komt, en dan snel weer wegzakt. Geef je een cactus veel water, dan gaat hij rotten. Niet een beetje minder goed groeien, echt rotten.
Een vetplantje kan ook lang zonder water, die zuigt op wat er is en redt zich prima met weinig.
Maar zet daar een slaplantje of een tomatenplantje naast, en die wil water, water, water, water. Diezelfde hoeveelheid die de cactus fataal wordt, is voor de tomatenplant precies wat hij nodig heeft om te overleven.
Zelfde water. Twee compleet tegenovergestelde uitkomsten.
Waarom dit meer is dan een tuinweetje
Ik gebruik dit graag als beeld, omdat het precies laat zien waarom advies dat voor de één werkt, bij de ander averechts kan uitpakken. Niet omdat het advies fout is. Niet omdat jij het fout doet. Gewoon omdat jij en ik andere planten zijn.
Waar jij op gedijt, hoef ik niet op te gedijen. En waar ik op gedij, hoef jij niet op te gedijen. Dat klinkt heel simpel als je het zo leest, maar in de praktijk vergeten we het voortdurend.
Iemand vertelt enthousiast dat vroeg opstaan en mediteren haar leven heeft veranderd, en jij voelt je meteen tekortschieten omdat jij daar niks mee hebt. Iemand zweert bij intensief sporten om te ontspannen, en jij wordt daar juist volledig uitgeput van. Dat is geen falen. Dat is gewoon een tomatenplant die kijkt naar een cactus en denkt dat er iets mis is omdat hij meer water nodig heeft.
De valkuil van one-size-fits-all
We leven in een wereld vol adviezen die klinken als universele waarheden. Doe dit elke ochtend. Vermijd dat. Deze routine werkt gegarandeerd. En misschien werkt het gegarandeerd, voor de persoon die het bedacht heeft, of voor de mensen die op dezelfde grond gedijen als zij.
Maar jij bent niet verplicht om in dezelfde grond te groeien. Sterker nog, als je een cactus bent en je giet jezelf vol water omdat een tomatenplant zegt dat dat de sleutel tot succes is, dan ga je daar letterlijk aan onderdoor, niet omdat je het verkeerd doet, maar omdat het gewoon niet bij jouw soort grond past.
Hoe je erachter komt wat bij jou past
De vraag is dus niet: wat werkt er, in het algemeen. De vraag is: wat werkt er, voor mij, gegeven wie ik ben en waar ik nu sta. Dat vraagt iets anders dan blind advies overnemen. Het vraagt dat je uitprobeert, voelt, en eerlijk toegeeft wanneer iets, hoe goed bedoeld ook, gewoon niet bij jouw grond past.
Dat is geen kwestie van harder proberen. Een cactus wordt niet beter in water verdragen door zich meer in te spannen. Het is een kwestie van erkennen welke plant je bent, en daarnaar handelen, ook als dat betekent dat je afwijkt van wat iedereen om je heen doet.
Wat je hiermee kan
De volgende keer dat je jezelf vergelijkt met iemand voor wie iets wél lijkt te werken, terwijl het bij jou niet aanslaat, stel jezelf dan de vraag: ben ik hier een cactus die tomatenwater krijgt?
Misschien is het advies niet fout. Misschien pas jij gewoon niet in die grond, en is dat volkomen prima. Jouw taak is niet om te worden als de tomatenplant naast je. Jouw taak is om te ontdekken wat jouw eigen grond, jouw eigen hoeveelheid water, jouw eigen groeiritme is, en daar vertrouwen in te hebben, ook als het er anders uitziet dan bij de rest.
