Er is een woord dat je krijgt opgeplakt zodra je kiest voor rust in plaats van actie.
Wappie.
Niet altijd letterlijk. Meestal wordt het niet eens hardop gezegd. Maar het gevoel is er wel, elke keer weer, zodra je aangeeft dat je even niet meedoet aan het tempo dat van je verwacht wordt. Zweverig. Passief. Een beetje vaag, een beetje “zich er makkelijk vanaf maken”. Alsof rust iets is wat je moet verantwoorden, terwijl niemand ooit gevraagd wordt waarom hij weer aan het werk is.
Wat er wordt beloond
Kijk maar eens bewust naar wat er applaus krijgt, een paar dagen lang, in je eigen omgeving.
Zichtbaar zijn. Doen. Ondernemen. Iets laten zien, een resultaat, een nieuw project, een volgende stap. Dat is wat gezien wordt. Op social media zie je het meteen: wie post, wie lanceert, wie “de knop omzet” en “eindelijk actie onderneemt”, krijgt de reacties, de likes, de erkenning. Op je werk is het niet anders. Wie zichtbaar bezig is, wie initiatief neemt, wie het gevoel geeft altijd in beweging te zijn, wordt sneller opgemerkt dan wie stil, gestaag en consistent zijn werk doet zonder er ophef van te maken.
Het is bijna een reflex geworden: bewegen is goed, stilstaan is verdacht. En die reflex zit dieper dan alleen werk. Hij zit in hoe we vrije tijd zien, hoe we vakanties invullen, hoe we zelfs onze rustdagen nog vol proppen met dingen die “goed voor ons” zouden zijn — een cursus, een uitje, een to-do lijstje met zelfzorg erop, alsof zelfs rust nemen iets is wat je moet produceren.
Wat er wordt weggezet
En dan is er de andere kant. Zitten. Voelen. Herkennen wat er in je omgaat. Stabiliteit opzoeken in plaats van steeds weer iets nieuws najagen.
Dat krijgt een heel ander label. Zweverig. Een beetje wappie. Een beetje woewoe. Alsof je, door te kiezen voor rust, eigenlijk zegt dat je het even niet meer trekt — in plaats van dat je een bewuste, volwassen keuze maakt.
Ik herken dit zelf ook. Jarenlang heb ik het gevoel gehad dat ik iets moest laten zien om serieus genomen te worden. Dat stilzitten, ook al had mijn lichaam er allang om gevraagd, zou overkomen als niet gedreven genoeg zijn, niet ambitieus genoeg, niet “erin geloven” genoeg. Dus bleef ik bewegen. Niet omdat het klopte met wat ik nodig had, maar omdat stoppen voelde als een statement dat ik liever niet wilde afgeven.
Waarom dat vreemd is, als je er even bij stilstaat
Niemand vraagt zich af waarom een boom niet het hele jaar door bloeit. Niemand noemt een egel lui omdat hij een winterslaap houdt. In de natuur is rust een fase, net zo vanzelfsprekend en net zo nodig als groei. Een boom die in de winter kaal staat, wordt niet beschuldigd van gebrek aan motivatie. Een dier dat zich terugtrekt om te herstellen, wordt niet weggezet als iemand die het niet meer aankan.
Maar bij mensen draaien we het compleet om. Wie stilstaat, moet zich verantwoorden. Wie voelt in plaats van doet, moet uitleggen waarom. Wie beweegt, hoeft dat nooit — bewegen is de standaard geworden, en alles wat daarvan afwijkt, wordt gezien als iets wat gerechtvaardigd moet worden.
Dat is, als je er even goed over nadenkt, best absurd. Wij zijn ook een deel van diezelfde natuur. We hebben ook seizoenen nodig — een fase van naar buiten treden en een fase van naar binnen keren. Dat is geen zwakte en geen gebrek aan discipline. Dat is gewoon hoe levende systemen werken, mensen incluis, hoe graag onze cultuur ons ook anders wil laten geloven.
Wat dit met je doet, op de lange termijn
Als rust structureel wordt weggezet als iets minderwaardigs — als iets voor mensen die het “niet meer trekken” of die “een beetje zweverig” zijn — dan ga je het vermijden. Ook als je het hard nodig hebt. Ook als je lichaam al weken, misschien wel maanden, signalen afgeeft die je liever wegwuift dan serieus neemt.
Je blijft dan doen. Niet omdat het nog klopt met wat je nodig hebt, maar omdat stoppen voelt als toegeven dat je “wappie” bent, dat je het niet meer aankan, dat je faalt volgens een maatstaf die je eigenlijk nooit bewust hebt gekozen.
En dat is precies waar het misgaat. Want een lichaam dat structureel geen rust krijgt, stopt uiteindelijk toch. Niet op het moment dat jij het kiest. Niet in een tempo dat je zelf bepaalt. Gewoon, op een dag, omdat het niet anders meer kan — een burn-out, een ziekte, een moment waarop je lichaam de beslissing voor je neemt, omdat jij hem steeds hebt uitgesteld.
De vraag die overblijft
De vraag is niet of rust nemen gek is. Dat is het niet, en dat is het nooit geweest. De vraag is waarom we het ooit zijn gaan zien als een probleem — als iets wat uitleg nodig heeft, terwijl doorgaan nooit uitleg nodig heeft.
Misschien is het tijd om dat om te draaien. Niet door rust te verkopen als de nieuwe vorm van productiviteit — dat is precies dezelfde valkuil in een ander jasje. Maar door simpelweg te accepteren dat een mens, net als een boom, net als elk levend systeem, seizoenen nodig heeft. En dat stilstaan soms niet het probleem is.
Het is het herstel.
